Het terracotta leger van Xi’an

Na een drukke week in Beijing is de volgende (nachttrein-)stop Xi’an. Deze ongeveer duizend jaar oude stad is de trots van de provincie. Nog steeds worden er, zelfs midden in het centrum bij wegwerkzaamheden en dergelijke, nog veel oudheidkundige vondsten gedaan. En ook de volledig intacte muur rondom de oude stad met al zijn wachttorens die ’s avonds feeëriek verlicht worden is een grote trekpleister.

Maar de stad is vooral beroemd vanwege het in 1974 ontdekte terracotta leger.

Net als de Egyptenaren geloofden de Chinezen kennelijk in een hiernamaals. En dus liet keizer Qin Shi Huang, die als 13 jarige al aan de macht kwam, gedurende zijn leven zo’n 720.000 arbeiders werken aan de voorbereiding van zijn leven na de dood.
En kennelijk vond hij het wel nodig dat hij in zijn volgende leven ook een leger tot zijn beschikking had. Hij liet behalve een tombe die tot op heden nog niet geopend is en die gevuld zou moeten zijn met keizerlijke schatten en rivieren van kwikzilver, een heel leger na van duizenden krijgers in alle rangen en standen.

De soldaten van het terracotta leger staan opgesteld in rijen van vier.

Dat leger is nu te bezichtigen in drie opgravingsputten. De eerste hal is de meest bezienswaardige. Daar staan de meeste gerestaureerde krijgers. Toen het leger gevonden werd lag alles in gruzelementen. Deels vernield door boze burgers die het in het verleden niet eens waren met de politiek, maar ook grotendeels beschadigd door alle aardbevingen die er in die tijd geweest zijn.
Nu is men nog steeds bezig met de restauratie. Aan iedere krijger wordt zo’n 4-6 maanden gewerkt voordat alle deeltjes weer aan elkaar gelijmd zijn.

Deze soldaten zijn vast van een hogere rang…

De hal is enorm en het licht vrij schaars. Het is heel indrukwekkend om die lange rijen soldaten te zien staan in de diepe sleuven in de grond. Men gebruikte mallen voor de lijven armen en benen. Maar de hoofden werden allemaal apart gemaakt en dus is er niet een dezelfde soldaat te zien. Ook al niet vanwege de verschillende kostuums die de diverse rangen aangeven.
De soldaten hadden kennelijk diverse wapens en staan dan ook in die houdingen opgesteld maar omdat die wapens van hout waren gemaakt zijn ze door de tijd heen tot stof vergaan. Hier en daar staan ook een paar paarden tussen de krijgers.

Een close up portret van een van de krijgers.

Helaas is het ongelooflijk druk. Het is 1 mei en alle Chinezen hebben dan ook een vrije dag en vaak een vrije week. En aangezien Chinezen ook van reizen en bezienswaardigheden houden… Het is dringen voor een plaatsje aan de reling om foto’s te kunnen maken.
Vraag me af hoe de meeste foto’s eruit gaan zien. Kostte mij aardig wat tijd om de juiste witbalans en ISO instelling te vinden om nog enigszins scherpe en herkenbare foto’s te maken. En dan had ik nog het geluk dat Remy zich als een beschermengel achter mij opwierp om me zoveel mogelijk te beschermen tegen duwende chinezen naast en achter mij die ook proberen vooraan te komen.

Een van de weinige zittende soldaten.

In de eerste hal zijn ruim 2000 soldaten te zien. Ze staan opgesteld in rijen van vier verspreid over 11 gangen. De hal is bijna 200 meter lang!  Je kijkt bijna overal op de krijgers neer. Alleen in het achterste deel van de hal staat een deel op ooghoogte (maar ook op grotere afstand). Oorspronkelijk waren de terracotta figuren beschilderd. Maar de op natuurlijke basis gemaakte kleurstoffen konden kennelijk niet goed tegen het licht en zijn dus jammer genoeg vergaan. Er zijn nog wel gekleurde krijgers, maar die houden ze goed afgedekt totdat ze een oplossing hebben voor het probleem van de verdwijnende kleuren. Er zijn ook geruchten dat ze in de toekomst de beelden weer willen gaan beschilderen. Hopelijk gebeurt dat dan met meer gevoel dan waarmee sommige tempels gerestaureerd zijn. Want die komen op mij wat kitscherig over. Maar goed de Chinese smaak is ook niet bepaald de mijne met hun voorkeur voor glitters en goud.Dat China in die tijd ook al een multiculturele samenleving had is goed te zien bij dit leger. Er zijn duidelijke verschillen te zien in typen soldaten. Sommige met een hele donkere huidskleur, sommige met verfijnde trekken, anderen weer met meer grove, Mongoolse trekken… Dat maakt het zo boeiend om naar te kijken.

Een multi cultureel leger!

In de tweede hal zijn een stuk minder soldaten te zien en ook minder goed bewaarde exemplaren. Maar enkele topstukken staan hier in vitrines mooi uitgelicht. De krachtige gezichtsuitdrukkingen zijn prachtig om te zien.

De derde hal toont nog minder beelden. Hier is de opstelling van de gangen beter te zien.

De vierde hal brengt de geschiedenis van het museum tot leven en toont de bronzen stukken die teruggevonden zijn. Twee grote opstellingen van krijgerwagens getrokken door paarden staan hier opgesteld. Echt heel fraai. Ben gek van de paarden die ook zo hun eigen uitdrukkingen hebben.

Een rijtuig getrokken door vier paarden in brons

Na bijna 2,5 uur hebben we het wel gezien en gaan we lekker voor waarschijnlijk één van de laatste mogelijkheden voor een bruine boterham… de Subway.
Yes!!!  Een heerlijke Tuna footlong om de trek na het noodle ontbijt weer weg te werken. Ik neem gelijk nog een halve mee voor de lunch van morgen. Dan zitten we in het Tibetaanse deel van China waar je waarschijnlijk niet meer doodgegooid wordt met Mac Donalds en KFC filialen. Niet dat we daar deze reis niet blij mee waren. De chickenburgers smaken me beter als ontbijt of lunch dan het zoete brood dat ze hier vaak hebben bij bakkers of de witte casino sneetjes bij het ontbijt.

Hier wordt met hamers een brei van pinda’s, gecaramelliseerde suiker en sesamzaad tot een platte lap geslagen die tot een soort bladerdeeg gevouwen wordt.

Terug in Xi’an gaan we nog een keer de ontzettend gezellige moslimwijk in.
De diverse eetstalletjes zijn een lust voor het oog. Van varkenspootjes tot spiesjes met inktvis, kebab of ingewanden… Notenwinkeltjes met walnoten zo groot als je ze in Europa nog nooit gezien hebt. Die worden hier ook gekruid met zout en of peper in een soort deegtrommel. En dan die kraampjes waar mannen met grote houten hamers een soort pinda brei vermengd met kruiden of sesamzaadjes helemaal fijn slaan en opvouwen en weer slaan alsof ze bladerdeeg aan het bereiden zijn. Een typische delicatesse van hier waar wij geen weerstand aan kunnen bieden. Weet alleen niet of de doos Nederland bereikt… hihi.

Een vriendelijke moslim in de gezellige moslimwijk van Xi’an

Vanavond stappen we weer in de (laatste) nachttrein.
Dan laten we de grote steden achter voor een ‘dorp’ 80.000 inwoners in de meest arme provincie van China: Gansu.
Het ligt tegen Mongolië en Tibet aan en herbergt meerdere minderheden van China: de Tibetanen, de Hui, Mongolen, Salar, de Dongxiang en de Kazakken.

Op naar de natuur, de Mongoolse vlakten, de Tibetaanse nomaden… Yes!!!